|
Recensies Zahra
Standaard
der Letteren,
Vrijdag 2 mei 2003
Zahra -
Nieuwe
kleren en
toch niet blij
Geslaagd
kinderboek over het lot van Koerdische
vluchtelingen
JO GOYAERTS
Na een overdosis schreeuwerige berichtgeving over de oorlog in Irak is het lezen van een rustig en genuanceerd boek een weldaad. Zahra, een boek van Corine Naranji dat zich afspeelt in het door oorlog geteisterde land, zoomt in op de kleine werkelijkheid van een Koerdische familie vluchtelingen. Het is een heel mooi boek voor kinderen vanaf negen jaar, dat hen zeker zal helpen het menselijke aspect te ontdekken achter de lawaaierige berichten over gevechten en bombardementen. Daarbij stelt Corine Naranji niet alles somber voor. Ze toont hoe ook in tijden van conflict hartverwarmende vriendschappen bestaan en mensen hun best doen om aan hun toekomst te werken.
Zahra is een Koerdisch meisje uit Iran. Al zo lang ze zich kan herinneren, woont ze in een vluchtelingenkamp in Irak. Ze vindt het daar best fijn. Maar ze merkt wel dat de volwassenen rondom haar heimwee hebben naar hun dorpen inde bergen, die ze verlaten hebben vanwege oorlog en geweld. Bovendien heeft ze een kleine broer, Reza, die het niet goedmaakt. Telkens als hij in ademnood raakt, is het grote paniek, want zelfs de meest nabije dokter is niet te voet te bereiken. Dan moeten ze maar hopen dat hun oom de baby met zijn auto naar een dokter kan brengen.
De
motor van het verhaal is dus de kwaal van Reza. Het feit dat zijn familie niet
in staat is iets te doen aan zijn wankele gezondheid illustreert hoe belemmerend
het is om vluchteling te zijn en in armoede te leven. Andere zaken, die in
westerse ogen vaak als de tekens bij uitstek van armoede doorgaan, bijvoorbeeld
de kapotte schoenen van Zahra's zussen en de oude kleren die ze allemaal dragen,
worden wel vermeld, maar zijn duidelijk niet het grootste probleem. Zahra is
uiterst zuinig op haar beste jurk en ze droomt wel eens van nieuwe kleren, maar
als er voor de reis naar Nederland nieuwe kleren worden gekocht op kosten van
het Rode Kruis, maakt dat haar eigenlijk toch niet blij, want de prijs die ze
ervoor betaalt, is de scheiding van haar verwanten en haar vrienden. Op hun lemen
huisje, hoe klein en primitief ook, is de hele familie trots, want ze hebben het
eigenhandig gebouwd en het betekende een grote vooruitgang in vergelijking met
de tenten waarin ze tevoren woonden.
Het
is niet moeilijk om je te verplaatsen in die wereld die zo anders is dan
de onze, omdat je alles niet alleen ziet met de ogen van Zahra, maar ook
meevoelt en meedoet met haar. Corine Naranji heeft in Iran gewoond en dat merk
je aan de natuurlijkheid waarmee ze typische details van het leven in het
Midden-Oosten integreert in haar verhaal, zoals bijvoorbeeld het van kleren
veranderen bij het thuiskomen en het ontvangen van gasten met thee. Je herkent
typisch gedrag zoals het hevige huilen en zich op de grond werpen van de moeder
als het leven tegenzit en de norse reactie van de vader, maar ook dat komt over
als een authentieke gevoelsuitdrukking waar je je in kunt verplaatsen.
Vooral
als het nieuws komt dat de reis naar Nederland voor de hele familie een reis
zonder retour-ticketje zal zijn, lopen de emoties hoog op. De moeder van Zahra
beleeft het als een tweede verbanning van haar geboortegrond en een verlies van
de laatste familiebanden. Des te meer hecht ze aan haar Koerdische klederdracht
om zich nog een beetje zichzelf te voelen. Hier brengt het boek mooi in beeld
wat heel wat asielzoekers in West-Europa ervaren wanneer ze afscheid nemen van
hun land. Herhaaldelijk spreken Zahra en haar ouders zichzelf moed in door zich
in te prenten dat ze het allemaal doen voor de gezondheid van Reza. Als de
hartoperatie die de jongen ondergaat een succes blijkt te zijn, verzoenen ze
zich met hun gastland en is de moeder bereid westerse kleren te dragen.
Zahra
is een speciaal boek doordat het erin slaagt een moeilijk thema op een
mooie en suggestieve manier te vertellen aan heel jonge kinderen. De
illustraties van Tom Schoonooghe maken het geheel nog extra aantrekkelijk. Een
aanrader voor individuele lezers en voor scholen.
CORINE NARANJI, Zahra,
Davidsfonds/ Infodok, Leuven, 116 blz. , 13,50 euro.
Op www.davidsfonds.be/zahra.pdf
vindt u tips voor een bespreking in de klas.
| Titel | |||||||||||
|
'Zahra'
door Corine Naranji
door
Margreet Strijbosch, 22 augustus 2003
|
|||||||||||
Duizenden
kinderen in Nederland voelen zich helemaal niet zo
Nederlands. Dat komt doordat hun ouders, en soms zij
zelf, in een ander land zijn geboren. Dat geldt ook
voor Zahra. |
Het 11-jarige Koerdische meisje Zahra woont in een vluchtelingendorp in Irak,
waar ze niet veel bezit, maar wel veel vriendinnen en familie om zich heen
heeft. Wanneer haar broertje ernstig ziek wordt, kan haar hele familie (vader,
moeder en vier kinderen) met de hulp van het Nederlandse Rode Kruis asiel
krijgen in Nederland, zodat hij geopereerd kan worden.
Een mooi boek, waarin de lezer kan meeleven met de kinderen en de ouders, die
afscheid moeten nemen van hun vertrouwde omgeving en helemaal opnieuw moeten
beginnen.
Een verhaal dat in een mooie stijl in 26 overzichtelijke hoofdstukken wordt
verteld. Diverse kleine zwartwitte tekeningetjes in een naïeve stijl,
ingekleurd met grijstinten, geven een goed beeld van het verhaal.
Een ontroerend en boeiend verhaal, dat inzicht geeft in het leven en het gevoel
van vluchtelingen.
Dit eerste jeugdboek van de auteur is geschikt voor kinderen vanaf ca. 9 jaar.
<BR>Felix Meijer
KINDERSUITE
|
|
Vreugde en
verdriet in een Koerdisch vluchtelingenkamp. In
Nederland vinden we het heel gewoon dat een dokter een zieke patiënt
(heel vaak) beter kan maken. Voor de Koerden in het Iraakse
vluchtelingenkamp in Zahra van Corine Naranji ligt dat toch even
anders. Voor een dokter moeten ze naar een ander dorp, drie uur lopen, en
het dichtsbijzijnde ziekenhuis staat in Bagdad, urenlang rijden met de
auto. De tienjarige Zahra uit het gelijknamige boek ervaart hoe
verschrikkelijk dat is als haar babybroertje Reza aanvallen van
benauwdheid krijgt. Haar moeder begint dan te schreeuwen en zo snel
mogelijk moet een oom, die een auto heeft, worden gehaald om naar Bagdad
te rijden. Iedere keer komt Reza weer thuis, maar hij blijft ziek. Als hij
weer een keer met grote haast naar het ziekenhuis wordt gebracht omdat hij
hapt naar adem constateert een arts van het Rode Kruis een hartafwijking
die kan worden verholpen met een operatie. Een operatie die alleen in
Europa kan worden uitgevoerd en die in noodgevallen door het Rode Kruis
wordt betaald. Het dagenlange wachten duurt voor het gezin Ahmadi een
eeuwigheid, maar uiteindelijk komt het bericht dat Reza wordt geopereerd
in Nederland. Daar komt nog eens bij dat het hele gezin meegaat en daar
definitief gaat wonen. Het lijkt Zahra wel leuk om op reis te gaan, maar
ze wil vervolgens graag terug naar huis. Ze vindt dat ze prima woont in
het vluchtelingenkamp, waar haar huis staat, ze naar school gaat en waar
haar beste vriendin en haar familie wonen. Maar volgens haar tante moet ze
blij zijn, want in het kamp heeft ze geen toekomst. Het
verhaal in Zahra laat de lezer weer eens stilstaan bij de grote
verschillen in arm en rijk op onze aardbol. Toch is dat niet wat het boek
zo bijzonder maakt. Het is de manier waarop Corine Naranji schrijft. Al in
het eerste hoofdstuk krijgt de lezer een nauwkeurige situatieschets waarin
elementen als 'een blauwe schooljurk', 'haar sluier omdoen', 'de
theejongen' en 'plaatsnemen op het lemen bankje' op een sfeervolle manier
een ander land en een andere cultuur weergeven. Vervolgens blijft Corine
Naranji in tussenzinnen op subtiele wijze vertellen over de culturele
gewoonten van Zahra's volk, waarbij de betekenis van een aantal woorden in
voetnoten staat. Ook weidt ze een hoofdstuk aan de vlucht van de Koerden
vanuit Iran naar Irak. Ze oordeelt niet, maar zet de lezer wel aan het
denken. Corine Naranji - Zahra met
illustraties van Tom Schoonooghe, Davidsfonds, 2003
|